سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

68

تاريخ ايران ( فارسى )

براى لفظ ( لوحه ) و لفظ ( مجموع ) وضع كرده‌اند شبيه بعلامات خط بابلى است ولى از اين گذشته ارتباط ديگرى بين آن خطوط نيست . و اين نكته هم نيز محل توجه است كه اگر علامتى كه بمعنى ( مجموع ) است در دو خط ايلامى و بابلى مشابه است ليكن ارقام اعداد ايلامى از بابلى جداست چه ارقام ايلامى اعشارى و سلسلهء ارقام بابلى مبنى بر عدد شصت مىباشد . باشاشوشينك كه ظاهرا قبل از سلسلهء اور بابل در ايلام سلطنتى بنام سومريها تشكيل داده و تا مدتى هم حكومت كرده مجسمهء كوچكى بنا كرده است كه بر روى تختى جلوس نموده و در طرفين مجسمه كتيبهء منقوش است ، آنكه در طرف يسار است به زبان سامى و آنكه به طرف يمين است به خط ايلامى اولى مىباشد و اين دليل است بر اينكه در آنزمان هردو خط معمول بوده است . بالاخره چون مردم شوش مدت چندين قرن نسبت بدولت سامىنژاد تبعيت پيدا كرده و مجبور باستعمال خط سامى شدند خط قديم خود را فراموش كرده‌اند و چون مجددا داراى استقلال گرديدند در تحرير علائم خط سامى را در زبان خود استعمال ميكردند . بعقيدهء دمرگان زبان انزانى تقريبا سه هزار سال قبل از ميلاد متروك گرديده است . مذهب ايلام از مذهب ايلام معلوماتى در دست نيست همينقدر ميدانيم مانند مذهب سومر عالمى است پر از ارواح و اشكال مهمه . رب النوع اصلى ايشان كه اسمش مقدس و پنهان و متعارفا آن را شوشيناك يعنى شوشى ميخواندند . بعقيدهء آنان در مكان متبركى از جنگل مسكن داشت و جز پادشاه و كهنه كسى را در آن مكان قدس راه نبود و شش رب النوع درجهء اول ديگر با شوشيناك شركت داشتند و به دو دستهء ثلاثى منقسم ميشدند ، يكى از آنها امن كسيبر « 1 » نام داشت كه ممكن است همان ممنن يونانيها باشد . در كتيبه‌ها اسامى ارباب انواع ديگر هم ديده شده ليكن از آنها غير از اسم چيزى معلوم نيست « 2 » و براى فهم صفات و خواص آنها مأخذى بدست نداريم ،

--> ( 1 ) - Amman kasibar ( 2 ) - گوتيه ( Gautier ) مجموعهء كارها ، 31 ، صفحهء 41 . « مؤلف »